Kính gửi: Ban Chính sách Chiến lược Trung ương
V/v: Đề xuất chiến lược xây dựng hình ảnh quốc gia và phát triển con người dựa trên “Đặc tính Việt Nam”
Kính thưa Quý Ban,
Trong bối cảnh thế giới hiện nay đang bước vào giai đoạn đa cực, phức hợp và đầy biến động, Việt Nam cần có một chiến lược dài hạn, đồng bộ và khả thi, nhằm nâng cao vị thế quốc gia, củng cố bản sắc văn hóa và phát triển năng lực con người, đồng thời xây dựng sức mạnh mềm bền vững, tạo ảnh hưởng tích cực trên bình diện quốc tế.
I. Cơ sở lý luận và luận chứng
Nhận thức về quốc gia và con người:
Theo lý luận hiện đại về quyền lực mềm và chiến lược quốc gia, vị thế một quốc gia không chỉ được đo bằng quyền lực cứng, tài nguyên hay quy mô kinh tế, mà còn bằng năng lực vận hành xã hội và đặc tính con người. Các nghiên cứu về Soft Power (Joseph Nye) và Nation Branding (Simon Anholt) cho thấy quốc gia có chiến lược con người rõ ràng, giá trị văn hóa minh bạch và năng lực sáng tạo cao sẽ được quốc tế ghi nhận và tôn trọng.
Kinh nghiệm quốc tế:
Nhật Bản: Xây dựng hình ảnh dựa trên kỷ luật, sáng tạo và tinh tế trong văn hóa, sản phẩm và công nghệ, trở thành điểm neo uy tín và sáng tạo trên toàn cầu.
Hàn Quốc: Hệ thống chiến lược văn hóa – giáo dục – giải trí đồng bộ, mang lại sức ảnh hưởng mềm rộng khắp qua K-Pop, phim ảnh, giáo dục và thương mại.
Các nước Bắc Âu: Sử dụng chiến lược con người và minh bạch pháp lý để tạo uy tín, khả năng phối hợp đa phương và năng lực quản trị phức hợp.
Cơ sở nội sinh của Việt Nam:
Lịch sử Việt Nam hình thành một năng lực thích ứng, sáng tạo, kiên trì và điều phối trong môi trường phức hợp;
Văn hóa Việt Nam tạo ra giá trị cộng đồng, đạo đức, tôn trọng luật lệ mềm, giúp con người vận hành tốt trong các tầng giữa của xã hội;
Thể chế chính trị và pháp luật đã đặt con người là trung tâm, cung cấp cơ sở pháp lý để phát triển năng lực cá nhân và tập thể.
Từ những cơ sở này, chúng tôi đề xuất khái niệm “Đặc tính Việt Nam”:
“Đặc tính Việt Nam” là tập hợp các giá trị, năng lực và cách hành xử xuất phát từ lịch sử, văn hóa, truyền thống và thể chế pháp quyền, hình thành trong con người và xã hội Việt Nam, tạo ra khả năng vận hành hiệu quả trong môi trường phức hợp, đa chuẩn mực và toàn cầu, đồng thời nâng cao vị thế quốc gia và sức ảnh hưởng mềm trên trường quốc tế.”
II. Mục tiêu của đề xuất
Ngắn hạn (3–5 năm):
Xây dựng nhận thức hệ thống về “Đặc tính Việt Nam” trong các cơ quan quản lý, giáo dục và văn hóa;
Thiết kế các chương trình phát triển con người và đào tạo năng lực thích ứng, sáng tạo;
Triển khai các hoạt động quảng bá hình ảnh quốc gia gắn với đặc tính con người.
Trung hạn (5–10 năm):
Hình thành thương hiệu quốc gia được quốc tế nhận diện qua giá trị con người, văn hóa và sáng tạo;
Tạo ra các “đại sứ Việt Nam” trong các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp, học thuật và văn hóa;
Tăng cường ảnh hưởng tích cực, thiện cảm quốc tế và năng lực hội nhập.
Dài hạn (10–20 năm):
Xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia có sức ảnh hưởng mềm ổn định, cạnh tranh trong các lĩnh vực chiến lược, không chỉ dựa vào kinh tế hay quân sự;
Người Việt Nam toàn cầu hiện diện với đặc tính rõ ràng, khả năng phối hợp đa tầng, sáng tạo và tôn trọng giá trị cộng đồng;
Củng cố sự phát triển bền vững, bảo toàn bản sắc, nâng cao uy tín và vị thế quốc gia.
III. Bản chất của đề xuất
Bản chất của chiến lược này là chuyển đổi tư duy về xây dựng quốc gia từ chủ thể sang đặc tính:
Không chỉ dựa vào lãnh thổ, dân số hay quyền lực cứng, mà dựa vào giá trị và năng lực con người;
Đặc tính Việt Nam là tài sản chiến lược nội sinh, được bảo vệ, phát triển và xuất khẩu qua giáo dục, văn hóa, du lịch, khoa học công nghệ và quan hệ quốc tế;
Đây là quyền lực mềm có khả năng cạnh tranh lâu dài, tạo ra ảnh hưởng ổn định, giúp Việt Nam chủ động định hình các tầng giữa của thế giới: giữa kinh tế – chính trị – xã hội – văn hóa.
IV. Trụ cột chiến lược
Chiến lược con người – Đặc tính Việt Nam: phát triển năng lực thích ứng, sáng tạo, phối hợp và kiên trì; tích hợp văn hóa, lịch sử và đạo đức xã hội.
Xây dựng thương hiệu quốc gia: kết hợp văn hóa truyền thống, sản phẩm sáng tạo, con người năng động, môi trường pháp lý minh bạch; xuất khẩu hình ảnh tích cực ra quốc tế.
Đo lường, đánh giá và điều chỉnh: xây dựng chỉ số “Đặc tính Việt Nam”, theo dõi tiến độ, đánh giá tác động, điều chỉnh chính sách để nâng cao ảnh hưởng và uy tín quốc gia.
Kết quả kỳ vọng: tăng đầu tư, thu hút nhân tài, nâng cao thiện cảm quốc tế, người Việt Nam hiện diện toàn cầu nhưng vẫn giữ đặc tính Việt Nam, tạo ra sức ảnh hưởng mềm bền vững.
Kính thưa Quý Ban, với cơ sở lý luận, luận chứng và mục tiêu nêu trên, chúng tôi kính đề nghị Ban Chính sách Chiến lược Trung ương xem xét, chỉ đạo và định hướng triển khai nghiên cứu, hoàn thiện và áp dụng chiến lược này, nhằm đưa Việt Nam trở thành quốc gia có sức mạnh mềm cạnh tranh và đặc trưng văn hóa – con người rõ ràng trên trường quốc tế.
Trân trọng kính chào!