Thư kiến nghị gửi Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương
về việc nghiên cứu, thể chế hóa Chương LIÊN NGÀNH trong các đạo luật

Kính gửi: Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương

Trên cơ sở nghiên cứu hệ thống pháp luật hiện hành, tổng kết thực tiễn điều hành ở nhiều cấp và quan sát trực tiếp những khó khăn mà người dân, doanh nghiệp cũng như đội ngũ thực thi đang gặp phải, tôi xin trân trọng gửi tới Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương bản kiến nghị về việc nghiên cứu và thể chế hóa Chương LIÊN NGÀNH trong các đạo luật, trước hết là các luật tổ chức và các luật điều chỉnh những lĩnh vực có tính liên ngành, liên cấp cao.

Thực tiễn cho thấy, hệ thống pháp luật nước ta hiện nay không thiếu quy định, nhưng còn thiếu một cơ chế pháp lý đủ mạnh để tổ chức mối quan hệ giữa các quy định đó khi cùng lúc đi vào đời sống thực. Phần lớn các luật được xây dựng theo logic ngành dọc, trong khi các vấn đề phát triển ngày càng mang tính phức hợp, liên quan đồng thời đến nhiều lĩnh vực, nhiều cấp quản lý và nhiều chủ thể khác nhau. Khoảng cách này đã và đang tạo ra những hệ quả rõ rệt: trách nhiệm bị phân mảnh, phối hợp mang tính hình thức, rủi ro pháp lý đổ dồn về người thực thi, thời gian và chi phí xã hội gia tăng, niềm tin của người dân và doanh nghiệp bị bào mòn.

Từ thực tiễn đó, đề xuất bổ sung Chương LIÊN NGÀNH không nhằm “bịt lỗ hổng” hay “siết trách nhiệm” theo nghĩa hành chính, mà nhằm nâng cấp năng lực điều hành của Nhà nước trong bối cảnh pháp luật chồng chéo và nhiệm vụ ngày càng liên ngành. Chương LIÊN NGÀNH được hiểu là một cấu phần mang tính nguyên tắc trong luật, làm rõ cách thức phối hợp giữa ngành dọc và ngành ngang, xác định cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm tổng thể cho từng nhóm nhiệm vụ cụ thể, quy định nghĩa vụ phối hợp, thời hạn xử lý và cơ chế giải trình của các bên liên quan.

Một điểm đặc biệt quan trọng của kiến nghị này là cách tiếp cận thận trọng, có lộ trình. Chương LIÊN NGÀNH không nên được áp dụng đồng loạt ngay từ đầu, mà cần có cơ chế chuyển tiếp và thử nghiệm có kiểm soát. Trước mắt, có thể áp dụng thí điểm đối với một số nhóm nhiệm vụ liên ngành điển hình, nơi sự chồng chéo pháp luật và đùn đẩy trách nhiệm đã bộc lộ rõ, như đầu tư công, phát triển đô thị, quản lý đất đai, hạ tầng và các dự án trọng điểm. Thông qua thí điểm, Nhà nước có thể đánh giá, điều chỉnh và hoàn thiện mô hình trước khi mở rộng.

Bên cạnh đó, việc trao quyền điều phối liên ngành cần được đi kèm cơ chế kiểm soát quyền lực và xử lý rủi ro phù hợp. Chương LIÊN NGÀNH cần làm rõ ranh giới giữa điều phối và áp đặt, giữa trách nhiệm tổng thể và thẩm quyền chuyên môn; đồng thời thiết kế các cơ chế minh bạch quy trình, trách nhiệm giải trình hai chiều và can thiệp theo tầng khi việc điều phối không đạt yêu cầu. Mục tiêu không phải là tập trung quyền lực, mà là phân bổ lại trách nhiệm một cách hợp lý, có đối trọng và có khả năng tự điều chỉnh.

Quan trọng hơn cả, Chương LIÊN NGÀNH cần được định vị như một công cụ hỗ trợ người thực thi, bảo vệ cán bộ dám làm, dám chịu trách nhiệm trong bối cảnh pháp luật còn giao thoa và chưa hoàn toàn thống nhất. Khi quyết định được đưa ra đúng quy trình liên ngành, có đầy đủ ý kiến chuyên môn và tuân thủ nguyên tắc pháp lý đã được luật hóa, thì người thực thi cần được bảo vệ trước các rủi ro phát sinh ngoài ý chí chủ quan. Đây là điều kiện then chốt để khơi thông tinh thần chủ động, sáng tạo trong bộ máy.

Đối với người dân và doanh nghiệp, lợi ích của Chương LIÊN NGÀNH thể hiện trực tiếp và cụ thể: giảm số vòng thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý, minh bạch đầu mối chịu trách nhiệm, từ đó giảm chi phí không chính thức và tăng khả năng dự đoán. Khi gánh nặng phối hợp được chuyển từ người dân sang Nhà nước, cải cách thể chế mới thực sự chạm đến đời sống và tạo được đồng thuận xã hội.

Với vai trò là cơ quan tham mưu chiến lược cho Trung ương, tôi kính đề nghị Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương xem xét đưa nội dung xây dựng và thể chế hóa Chương LIÊN NGÀNH vào chương trình nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và kiến nghị chính sách trong thời gian tới. Trước mắt, có thể xây dựng một khung nguyên tắc chung mang tính phổ quát, làm cơ sở để áp dụng thống nhất trong quá trình sửa đổi, ban hành các đạo luật có liên quan.

Tôi tin rằng, nếu được tiếp cận với tâm thế kiến tạo, thận trọng và dựa trên thực tiễn điều hành, Chương LIÊN NGÀNH sẽ trở thành một bước tiến quan trọng trong cải cách thể chế, góp phần nâng cao năng lực quản trị quốc gia, củng cố niềm tin xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững.

Xin trân trọng cảm ơn Ban đã dành thời gian xem xét kiến nghị này.
Kính mong nhận được sự quan tâm và chỉ đạo trong thời gian tới.

Trân trọng kính thư. - Xin vui lòng xem file đính kèm !