Kính gửi: Lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam!

Tôi tên là: Lê Nguyên An
Trú tại: Tổ dân phố Thuận Vinh, Phường Đồng Sơn, Tỉnh Quảng Trị. Hiện đang công tác tại May 10, tỉnh Quảng Trị. Là một người dân với tâm thế yêu nước tôi muốn góp một phần những gì mình biết dù nhỏ để giúp nước ta phát triển trong kỷ nguyên mới, có gì chưa đúng xin được lượng thứ.

I. Cốt lõi vấn đề: Việt Nam đang “tăng trưởng sai động cơ”:

Tóm gọn lại, Việt Nam đang: Thoát nghèo nhưng mắc kẹt ở trung bình thấp. Tăng trưởng nhờ mở rộng + bơm vốn, không phải nhờ năng suất. Tiền chảy vào đất nhiều hơn chảy vào máy móc – công nghệ – con người. FDI kéo GDP, nhưng không kéo thu nhập đại chúng. Thể chế có ý tốt nhưng đang làm tắc dòng chảy kinh tế.

Nếu không đổi động cơ, Việt Nam sẽ rơi vào trạng thái:

GDP vẫn tăng → xã hội vẫn mệt → người dân không tích lũy → trung lưu yếu → tăng trưởng tự triệt tiêu.

II. Việt Nam cần làm gì để bứt phá?

1. Cắt “cơn nghiện đất” – đây là điều kiện tiên quyết:

Không làm được việc này thì mọi cải cách khác đều bị hút máu ngược lại. Phải làm gì cụ thể:

Đánh thuế tài sản lũy tiến với nhà/đất thứ 2 trở lên (không đánh vào nhà ở thực). Siết tín dụng đầu cơ: phân biệt rõ vay mua nhà ở thật và vay đầu cơ. Minh bạch quy hoạch, xóa đặc quyền thông tin (đây là nguồn gốc thu tô).

Chặn vòng “ngân hàng – sân sau – dự án”. Mục tiêu không phải làm bất động sản chết, mà là làm nó trở về đúng vai trò phụ trợ, không phải động cơ chính của nền kinh tế.

2. Chuyển dòng vốn sang năng suất, không phải tài sản:

Một nền kinh tế khỏe là nơi: Vay vốn để mua máy, không phải để giữ đất. Cụ thể cần:

Phát triển thị trường vốn dài hạn (trái phiếu doanh nghiệp thật, quỹ hưu trí, quỹ đầu tư nội). Tách rủi ro bất động sản khỏi ngân hàng (giới hạn tỷ trọng tín dụng đất). Có ngân hàng/định chế chuyên cho vay công nghệ – sản xuất – R&D, chấp nhận rủi ro cao hơn nhưng có chọn lọc. Malaysia và Hàn Quốc làm được việc này nên doanh nghiệp nội lớn lên được.

3. Nuôi doanh nghiệp nội làm “xương sống”, không chỉ làm vệ tinh FDI:

FDI không xấu, nhưng: Nếu chỉ lắp ráp → mãi nghèo. Nếu không có doanh nghiệp nội → mãi lệ thuộc.

Cần chuyển từ:

“Thu hút FDI bằng ưu đãi
sang dùng FDI để kéo doanh nghiệp nội vào chuỗi”.

Cụ thể:

Ưu đãi FDI phải gắn chỉ tiêu nội địa hóa – chuyển giao – nhà cung ứng Việt. Nhà nước chọn một số ngành lõi (công nghiệp hỗ trợ, vật liệu, logistics, nông nghiệp công nghệ cao, phần mềm, AI ứng dụng…) để bơm lực tập trung, không dàn trải.

Bảo vệ doanh nghiệp nội khỏi bị bóp chết bởi sân chơi không cân xứng. Không có Samsung Việt Nam thì GDP vẫn sống, nhưng không có doanh nghiệp Việt mạnh thì người dân không giàu.

4. Thông thể chế: Giảm “cửa”, giảm xin-cho, giảm sợ ký:

Đây là “nút thắt vô hình” nhưng cực độc.

Cần thay đổi tư duy: Chống tham nhũng không thể bằng cách làm mọi người không dám làm. Luật phải rõ – đơn giản – bảo vệ người thực thi đúng.

Cụ thể:

Chuẩn hóa quy trình, giảm quyền tùy nghi cá nhân. Có cơ chế bảo vệ cán bộ dám làm đúng quy định. Đẩy mạnh số hóa thủ tục để giảm quyền lực con người trong phê duyệt. Nền kinh tế chết không phải vì thiếu tiền, mà vì tiền bị đứng hình.

5. Đầu tư công phải kéo năng suất, không phải kéo nợ:

Đầu tư công là “đòn bẩy miễn phí” nếu làm đúng.

Phải đảm bảo:

Hạ tầng phục vụ logistics – sản xuất – đô thị hóa hiệu quả, không phải công trình hình thức. Cắt vòng đội vốn – kéo dài – lợi ích nhóm. Đánh giá đầu tư công bằng năng suất xã hội tạo ra, không chỉ bằng GDP. Nhật, Hàn, Trung Quốc giai đoạn bứt phá đều thắng ở chỗ này.

6. Điều khó nhất: đụng vào lợi ích cũ:

Đổi mô hình tăng trưởng là đụng vào người đang hưởng lợi từ mô hình cũ. Cắt đất hút vốn là đụng vào nhóm quyền lực mạnh nhất. Thông thể chế là đụng vào quyền phân bổ lợi ích. Vì vậy, đây không phải bài toán kinh tế, mà là bài toán chính trị – thể chế.
Muốn bứt phá phải: Đưa tiền về sản xuất – công nghệ – con người. Kéo xã hội ra khỏi thu tô và đầu cơ. Xây doanh nghiệp nội làm trụ cột. Thông dòng thể chế để tiền và thời gian không bị chết.

Chúc lãnh đạo Đảng và Nhà nước khỏe để đồng hành cùng đất nước bước vào kỷ nguyên mới đầy thách thức, với quyết tâm lớn ắt thành công.

Quảng Trị, 25/1/2026

Lê Nguyên An