T
TRƯƠNG NAM THUẬN
Ngày 12/12/2025, 11:53
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã có văn bản trả lời kiến nghị của ông Trương Nam Thuận MÃ 2025_PAKN_1101085734014 liên quan đến việc điều chỉnh Nghị định số 94/2025/NĐ-CP theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Văn bản này nêu các lập luận cơ bản như sau:
Nội dung kiến nghị của ông Trương Nam Thuận không thuộc phạm vi PAKN, SKGP theo Quy chế số 03-QC/BCĐTW ngày 23/6/2025 (Quy chế 03).
Trong tổng số 41 kiến nghị:
23 kiến nghị đã được quy định tại Nghị định 94/2025/NĐ-CP, do vậy không cần bổ sung hay sửa đổi.
18 kiến nghị còn lại được phân loại là “không phù hợp” để sửa đổi trong giai đoạn hiện nay, gồm:
11 kiến nghị liên quan đến giáo dục tài chính và chứng chỉ, không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định.
5 kiến nghị liên quan cơ chế tài chính đặc thù và giới hạn hoạt động, chưa phù hợp trong giai đoạn thí điểm.
2 kiến nghị thuộc cấp chỉ đạo cao hơn, mang tính hoạch định chính sách chiến lược.
Một số nhận định trong kiến nghị không kèm tài liệu, số liệu minh chứng, do đó chưa đảm bảo tính khách quan và chính xác.
NHNN nhấn mạnh trách nhiệm định kỳ tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện Nghị định, đồng thời ghi nhận ý kiến của công dân.
Dựa trên nội dung này, có thể làm rõ một số vấn đề , từ góc độ minh bạch, rõ ràng và cơ sở pháp lý, như sau:
I. Việc áp dụng Quy chế 03
1. Lập luận NHNN
NHNN trích dẫn Điều 3 và Điều 8 của Quy chế 03 để kết luận rằng nội dung kiến nghị “không thuộc phạm vi PAKN, SKGP” và “không đáp ứng yêu cầu về nội dung”.
2. Phân tích khách quan
Quy chế 03 xác định phạm vi PAKN, SKGP và yêu cầu về hình thức: trung thực, rõ ràng, có tài liệu minh chứng nếu có.
Tuy nhiên, văn bản NHNN áp dụng Quy chế một cách tổng quát, không đánh giá từng kiến nghị cụ thể. Điều này tạo ra khoảng hở: người gửi kiến nghị không biết mục nào được coi là không hợp lệ theo tiêu chí nào, dẫn đến thiếu minh bạch.
NHNN cũng không chỉ rõ loại bằng chứng cần thiết hoặc cách hoàn thiện nội dung kiến nghị để đáp ứng quy định. Việc này làm hạn chế khả năng công dân tiếp tục đóng góp thông tin bổ sung một cách hiệu quả.
Đề xuất: NHNN có thể cung cấp hướng dẫn cụ thể về việc hoàn thiện kiến nghị để đáp ứng Quy chế 03, đồng thời đánh giá từng kiến nghị nhằm đảm bảo minh bạch, khách quan.
II. Khẳng định “23/41 kiến nghị đã có quy định”
1. Lập luận NHNN
23/41 kiến nghị được coi là đã có trong Nghị định 94/2025/NĐ-CP, ví dụ minh bạch thông tin lãi suất, phí, điều khoản hợp đồng, trách nhiệm nền tảng, cơ chế giải quyết khiếu nại, giám sát rủi ro, công khai trạng thái thử nghiệm.
2. Phân tích
Văn bản không trích dẫn cụ thể điều, khoản, hoặc nội dung Nghị định tương ứng với từng kiến nghị, dẫn đến khó kiểm chứng.
“Có quy định” không đồng nghĩa với “đã thực hiện hiệu quả” trong thực tiễn. Một số kiến nghị có thể tồn tại vùng trống thực thi, ví dụ thông tin lãi suất, phí ẩn, bảo mật dữ liệu.
Việc trích dẫn đầy đủ và cụ thể sẽ giúp minh bạch, đồng thời tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho quyết định tiếp nhận hoặc chuyển tiếp kiến nghị.
Đề xuất: NHNN có thể cung cấp bảng đối chiếu chi tiết từng kiến nghị với điều khoản Nghị định để công dân và cơ quan liên quan cùng theo dõi.
III. Kiến nghị về giáo dục tài chính và chứng chỉ
1. Lập luận NHNN
11 kiến nghị liên quan chứng chỉ, giáo dục tài chính được cho là “không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định”, vì Nghị định tập trung quản lý giải pháp Fintech và rủi ro tổ chức cung ứng.
2. Phân tích khách quan
Nghị quyết số 57-NQ/TW nhấn mạnh nâng cao năng lực công dân trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trong đó giáo dục tài chính là thành phần quan trọng.
Việc từ chối trực tiếp các kiến nghị này có thể bỏ qua khả năng phối hợp liên ngành (NHNN – Bộ GD&ĐT – Bộ TT&TT) để nâng cao hiệu quả quản lý Fintech.
Khoảng hở: văn bản NHNN chưa đề xuất cơ chế liên ngành hoặc hướng dẫn công dân về cách đưa kiến nghị này vào chương trình hành động quốc gia.
Khoảng hở nhận thấy:
Nghị quyết 57-NQ/TW nhấn mạnh nâng cao năng lực công dân trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trong đó giáo dục tài chính là thành phần quan trọng;
Việc từ chối tiếp nhận trực tiếp có thể bỏ lỡ cơ hội phối hợp liên ngành nâng cao hiệu quả quản lý Fintech.
Đề xuất: NHNN có thể hướng dẫn cơ chế phối hợp liên ngành, ví dụ với Bộ GD&ĐT, Bộ TT&TT, để các kiến nghị này được xem xét trong chương trình hành động quốc gia
IV. Kiến nghị cơ chế tài chính đặc thù và giới hạn hoạt động
1. Lập luận NHNN
5 kiến nghị không phù hợp trong giai đoạn thí điểm.
2. Phân tích khách quan
Văn bản không nêu tiêu chí đánh giá “không phù hợp”, ví dụ rủi ro hệ thống, mức độ can thiệp, điều kiện dữ liệu.
Không nêu thời điểm hoặc điều kiện để xem xét lại. Khoảng hở này có thể dẫn đến kiến nghị bị loại trừ vĩnh viễn mà không có cơ hội thử nghiệm, đánh giá.
IV. Về 5 kiến nghị cơ chế tài chính đặc thù và giới hạn hoạt động
NHNN nêu chưa phù hợp để áp dụng trong giai đoạn thí điểm.
Khoảng hở:
Văn bản không nêu tiêu chí đánh giá “không phù hợp”;
Không xác định thời điểm hoặc điều kiện để xem xét lại sau giai đoạn thí điểm.
Đề xuất: NHNN có thể đưa ra khung thời gian, điều kiện xem xét lại, để các kiến nghị này không bị loại bỏ vĩnh viễn.
V. Tài liệu minh chứng
1. Lập luận NHNN
Một số nhận định trong kiến nghị không kèm tài liệu, số liệu minh chứng, do đó chưa khách quan, rõ ràng, chính xác.
2. Phân tích khách quan
Khi kiến nghị đề cập đến thực trạng, rủi ro hoặc hành vi chưa được quan sát công khai, công dân không có dữ liệu nội bộ.
NHNN có năng lực và trách nhiệm rà soát, kiểm chứng, cung cấp dữ liệu hoặc hướng dẫn loại bằng chứng cần thiết. Việc chỉ yêu cầu công dân bổ sung mà không có hướng dẫn tạo ra khoảng hở trong quy trình tiếp nhận.
Khoảng hở:
Công dân không có quyền truy cập dữ liệu nội bộ của NHNN để chứng minh;
Văn bản chưa hướng dẫn cụ thể loại minh chứng nào là đủ theo Quy chế 03.
Đề xuất: NHNN có thể hướng dẫn cụ thể dạng minh chứng cần thiết hoặc phối hợp cung cấp thông tin để kiến nghị được xem xét khách quan.
VI. Phạm vi phối hợp liên ngành
Văn bản NHNN ghi nhận kiến nghị nhưng không nêu cơ chế phối hợp với các bộ liên quan (Bộ GD&ĐT, Bộ TT&TT, Bộ Công Thương).
Khoảng hở: kiến nghị mang tính hệ thống và liên ngành nhưng văn bản trả lời chưa chỉ ra đường dẫn xử lý, thời hạn hay cơ chế theo dõi.
V. Về 2 kiến nghị cấp hoạch định chính sách chiến lược
NHNN cho rằng cần được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền.
Đề xuất: NHNN hướng dẫn cụ thể về kênh tổng hợp, thời hạn báo cáo, cơ chế theo dõi, nhằm đảm bảo kiến nghị không bị bỏ sót và có cơ hội đóng góp vào hoạch định chính sách.
VII. Hệ quả thực tiễn
Nếu các khoảng hở trên không được xử lý, kiến nghị dễ bị hiểu là “bị loại” vì hình thức, thay vì đánh giá nội dung, thực tiễn và tác động.
Việc minh bạch điều khoản trích dẫn, tiêu chí “không phù hợp”, hướng dẫn bổ sung tài liệu và phối hợp liên ngành sẽ nâng cao hiệu quả tiếp nhận PAKN, SKGP và góp phần hoàn thiện chính sách.
Kết luận và đề xuất chung
Cần minh bạch việc đánh giá “không phù hợp” và các tiêu chí áp dụng;
Trích dẫn cụ thể điều khoản Nghị định 94/2025/NĐ-CP liên quan kiến nghị;
Hướng dẫn chi tiết cách bổ sung minh chứng, dữ liệu;
Xác định cơ chế phối hợp liên ngành để xử lý kiến nghị;
Cung cấp thời hạn xem xét lại kiến nghị trong giai đoạn tiếp theo.
Việc thực hiện các đề xuất trên sẽ góp phần tăng cường minh bạch, hiệu quả tiếp nhận kiến nghị, đồng thời đảm bảo quá trình hoàn thiện cơ chế, chính sách Fintech và đổi mới sáng tạo được đầy đủ, khách quan và khả thi.
Trên cơ sở Quy chế số 03-QC/BCĐTW ngày 23/6/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cụ thể là các quy định tại:
Khoản 1 Điều 3, về phạm vi phản ánh, kiến nghị, sáng kiến, giải pháp (PAKN, SKGP) của cá nhân, tổ chức đối với cơ chế, chính sách, pháp luật, thủ tục hành chính liên quan đến phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia;
Khoản 2 Điều 8, về yêu cầu nội dung PAKN, SKGP phải trung thực, khách quan, rõ ràng, chính xác, kèm tài liệu minh chứng để phục vụ xác minh và phản hồi;
và căn cứ tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới sáng tạo, nâng cao minh bạch, hiệu quả quản lý Nhà nước, tôi kính nhờ Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ làm rõ, cụ thể và minh bạch các nội dung sau: Việc làm rõ các nội dung trên sẽ giúp công dân hoàn thiện kiến nghị của mình một cách trọn vẹn, khách quan và đúng quy định, đồng thời góp phần nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và sự tham gia tích cực của xã hội trong quá trình triển khai Nghị định 94/2025/NĐ-CP và các chính sách thí điểm liên quan đến Fintech, chuyển đổi số.
Tôi trân trọng kính nhờ NHNN xem xét, hỗ trợ và phản hồi các nội dung nêu trên.